مادّه، علت نخستین؟! ۱۳۸۹/۰۶/۱۰

بیان شده توسط استاد علی الله وردیخانی

کتاب: مبدا و معاد

مادّه، علت نخستین؟!

یکی از صفات و خصوصیات ذاتی واجب الوجود یا علت نخستین آن است که غنی با لذات باشد، یعنی هیچگونه نقص و احتیاج به وجود او راه نیابد. چه، احتیاج نقص است و نقص، منافی وجود ذاتی اوست. از اینجا معلوم می‌شود که علت نخستین نباید مرکب باشد، زیرا هر مرکبی به اعتباری نیازمند اجزاء خود است و لذا ناقص است. از سوی دیگر، تردیدی نیست که هرمرکبی بالاخره منحل می‌شود و بطور قطع ثابت شده هر چه اجزاء ترکیبیه زیادتر باشد، زودتر فانی می‌شود.

در مورد مسأله جزء لایتجزا از دیر زمان اختلاف است: گروهی معتقد بودند هر جسمی مرکب است از اجزائی که به هیچ وجه قابل قسمت نیست. جماعتی را عقیده بر این بود که اجسام تا حدی قسمت پذیرفته و سرانجام توقف می‌پذیرد. دسته‌ای دیگر گفتند جزء لایتجزا محال است و هرگز جسم از فراهم گشتن چیزی که نیست، حاصل نمی‌شود.

اما در این میان، مادیون و آنهایی که علت نخستین را ماده می‌دانند، تلاش می‌کنند که ماده را امری بسیط فرض و قلمداد نمایند، زیرا می‌دانند که هر چه شی بسیط‌تر باشد، از فنا به دورتر است. بدین جهت، آنان علت نخستین یا جوهر فرد را آنقدر با صلابت و کوچک می‌دانند که دیگر قابل تقسیم نباشد.

مطالب مرتبط :

  1. جبر و اختیار

شما می توانید دیدگاهی بفرستید, یا از داخل سایت خود بازتاب کنید.

فرستادن دیدگاه

بستن popup دیدگاه

فرستادن دیدگاه