معجزات درخواستی مشرکین ۱۳۸۹/۰۲/۰۷

بیان شده توسط استاد علی الله وردیخانی

کتاب: نبوت و امامت

معجزات درخواستی مشرکین

آیات دیگری که مدّعیان نفی ظهور سایر معجزات از پیامبر خدا(ص) به آن تمسک جسته‌اند، آیات ۹۱ الی ۹۳ سورة اسراء است. خداوند تبارک و تعالی در این آیات می‌فرماید:

«مشرکین گفتند ما به تو ایمان نمی‌آوریم مگر این‌که چشمه‌ای از زمین برای ما جاری سازی، یا باغ خرما و انگور داشته باشی و در آن نهرها جاری کنی، یا آسمان را قطعه قطعه بر سر ما فرود آری، یا خدا و فرشتگان را در برابر ما قرار دهی، یا تو دارای خانه‌ای از طلا باشی، یا به آسمانی پرواز کنی، در این‌صورت هم به تو ایمان نمی‌آریم مگر این‌که نامه‌ای برای ما فرود آری تا بخوانیم. در جواب ایشان بگو پاک و منزه است پروردگار من، آیا جز بشری فرستاده شده هستم؟».

گویند این آیات دلالت دارد که مشرکین از رسول خـدا معجزاتی خواستند، ولی آنبزرگوار از ارائه آن امتناع و به عجز و ناتوانی خود اعتراف کرد که «قُلْ سُبْحانَ رَبّی هَلْ کُنْتُ اِلاّ بَشَراً رَسُولاً».

این گفتار را پاخس‌های مختلفی است از جمله: معجزات مورد تقاضا از سنخ همان معجزات اقتراحی است نه از قبیل آیات ابتدایی برای اثبات نبوت و ارشاد مردم. زیرا آنان تصدیق پیغمبر را موقوف به ارضای مشتهیات خود کردند و حال آنکه در امور مذکوره، امتیازی نسبت به سایر بیّنات نبود. اگر آنان را عنادی با حق نبود، هر آنچه دلیل بر صدق نبوت بود، کافی بود. همچنین، آنان که می‌گفتند باید به آسمان پرواز کنی و … نامه‌ای از آسمان فرود آری تا بخوانیم، اگر جویندة حق بودند، آیا تنها پروزا به فضا نمی‌توانست دلیل بر اثبات نبوت باشد؟ آیا این همه قید و شرط بیجا، دلیل بارز بر تمرّد آنان در قبال حقایق نبود؟!

پاسخ دیگر آن‌که در این آیه، حضرت‌رسول‌اکرم(ص) از اتیان معجزه، اظهار عجز نموده بلکه با جملة «سبحان ربی» تفهیم نمود که حق‌تعالی منزه است از عجز و قادر است بر هر امر ممکن الوقوعی. او برتر است از آن‌که در برابر درخواست بشر، محکوم شود و بر انجام آن مجبور، و پیغمبر نیز بشری است مطیع امر و فرمان او.

در این آیات، درخواست‌های مشرکین در شش موضوع است. سه موضوع آن، محال عقلی است و سه موضوع دیگر، حجّت بر نبوت نیست: فرود آمدن آسمان‌ها و قطعه قطعه شدن کرات آسمانی، مستلزم در هم ریختن زمین و نابودی انسان‌هاست و این بر طبق آیات قرآن، مختص است به قیامت و اتمام عمر عالم، و وقوع آن پیش از وقت معین، برخلاف حکمت و مشیت الهی است بر ابقاء انسان‌ها در این جهان و ارشاد آنان به سوی خیر و کمال و حکیم، خلاف مقتضای حکمت نکند.

آوردن خدا هم محال است، زیرا حق‌تعالی قابل رؤیت نبوده منزّه است از نقل و انتقال و مناوله با حواس. آوردن نامه از آسمان نیز محال است، زیرا منظور آنان نامة ایجادی نبود، بلکه مکتوبی بود که خدا با دست خود نویسد و گرنه نامة ایجادی، نیاز به بر رفتن به آسمان نداشت.

اما سه موضوع دیگر یعنی چشمه و قنات جاری کردن، داشتن باغی پردرخت دارایقنات‌ها و نهرها، و خانه‌ای از طلا؛ انجام این امور هرچند برای پیغمبر اکرم(ص) ممکن بود، ولی دلیل بر اثبات نبوت نیست. چه بسیار افرادی که بدون رسالت و ایمان آن‌ها را واجدند، پس وقوعشان لغو است و لغو از نبّی سر نزند.

ممکن است گمان شود که انجام امور مذکوره از طرق معمول، معجزه نیست و از غیر مجرای عادت، معجزه است. ولی این گمان باطل است زیرا آن‌ها می‌پنداشتند که پیغمبر باید از راه عادی دارای ثروت و مکنت فراوان باشد و مقام نبوت شایستة فقیران نیست «وَ قالُوا لَوْ لا نُزِّلَ هذَا الْقُرآنَ عَلی رَجُلٍ مِنَ الْقَرْیَتَیْنِ عَظیم»: گویند چرا این قرآن بر مردی بزرگ از مردم دو شهر مکه یا طائف نازل نگردید؟

شاهد دیگر این‌که آنان که می‌گفتند فقط پیامبر باید دارای باغ و خانة طلائی باشد، جاری کردن چشمه را برای خود نمی‌خواستند، بلکه منظورشان این بود که به خاطر درخواست ما برای خود چشمه‌ای جاری کن تا توانگر بوده به مقام پیامبری برازنده باشی. اگر هدف آنان رؤیت چنین اعجازی بود، دیگر این سخت‌گیری‌ها مفهومی نداشت.

و سرانجام مستمسک دیگر مدّعیان، این آیت است «وَ یَقُولُونَ لَوْ لا اُنْزِلَ عَلَیْهِ آیَهٌ مِنْ رَبِّهِ فَقُلْ اِنَّمَا الْغَیْبُ للهِ فَانْتَظِرُوا اِِنّی مَعَکُمْ مِنَ الْمُنْتَظِرینَ»: گویند چار معجزه‌ای بر وی نازل نگردید؟ بگو غیب اختصاص به خدا دارد، منتظر باشید که من نیز با شما از منتظرانم.

مدّعیان گویند پیغمبر خدا در قبال درخواست مشرکین فرموده: معجزه در امکان و اختیار من نبوده مختص به خداست، و لذا آن‌حضرت را جز قرآن، معجزة دیگر نسیت. پاسخ آن‌که این گونه آیات همه دربارة معجزات اقتراحی است نه همة معجزات، و لذا درخواستی است مردود. مخلص کلام آن که:

اولاً ـ آیاتی که ظاهراً نفی اعجاز می‌کنند، دربارة معجزات اقتراحی است.

ثانیاً ـ معجزه در اختیار خدا و به اراده و مشیت اوست و پیامبر سمت رسالت دارد و در تمام امور، تابع اذن و فرمان اوست و این، اختصاص به حضرت‌رسول‌اکرم(ص) ندارد.

ثالثاً ـ معجزاتی که تکذیب آن‌ها موجب عذاب دنیوی است، برای این امت نیامده هر چند بعضی تقاضای آن را نموده‌اند.

رابعاً‌ـ تحدّی پیامبراسلام ازمیان معجزاتش‌تنها به‌قرآن است. زیرا نبوت جاودانی‌ و جهانی،معجزةجاودانی‌وجهانی‌می‌خواهدوچنین‌اعجاز به‌جزقرآن نبوده درغیرآن متصوّر نیست.

مطالب مرتبط :

  1. اشرف معجزات
  2. صدور سایرمعجزات
  3. صدور معجزه از امام علی(ع)
  4. حقیقت معجزه
  5. ضرورت بعثت
  6. طرق استدلال برامامت ائمه
  7. قرآن ، معجزه جاویدان
  8. قطعیت ادله شیعه
  9. سحر و جادو
  10. مراتب یقین
  11. جامعیّت قرآن

شما می توانید دیدگاهی بفرستید, یا از داخل سایت خود بازتاب کنید.

فرستادن دیدگاه

بستن popup دیدگاه

فرستادن دیدگاه