محکم و متشابه درقرآن ۱۳۸۹/۰۲/۰۱

بیان شده توسط استاد علی الله وردیخانی

کتاب: نبوت و امامت

محکم و متشابه در قرآن

قرآن مشتمل است بر محکمات و متشابهات، و اما محکم در لغت به معنی متقن است و در عرف گاه اطلاق می‌شود بر چیزی‌که برای او معنی بوده باشد که احتمال غیر آن نرود، و گاه اطلاق می‌شود بر چیزی‌که دلالت آن واضح باشد، و گاه اطلاق می‌شود بر چیزی‌که محفوظ باشد از نسخ، و گاه اطلاق می‌شود بر چیزی‌که در آن تأویل نباشد مگر به یک وجه، ولی متشابهات مقابل این معانی است.

محکم آن‌است‌که شبهه‌ای بر آن عارض نشود نه از حیث لفظ و نه از حیث معنی. متشابه آن‌است‌که دلالت آن واضح نباشد.

متشابهات قرآن از حیث لفظ و معنی پنج قسم است:

اول ـ از جهت کمیت

دوم ـ از جهت کیفیت

سوم ـ از جهت زمان

چهارم ـ از جهت مکان

پنجم ـ از جهت شروط

متشابهات قرآن از جیث فهم دو قسم است:

قسم اول آن‌است‌که راه کمـال معرفت بر هر کسی بـاز است، و قسم دوم آن است کهراه کمال معرفت برآن باز نیست مگر به راسخون در علم، و از غیر ایشان مخفی‌است.

کسانی‌که قلوب ایشان را میل از جانب حق به سوی باطل است مانند اهل بدعت، ایشان ظاهراً تابع متشابهات قرآن بوده و آن آیات را به اشتهای نفس خود تأویل می‌کنند تا مردم را از طریق حق برگردانند.

در قرآن، آیه‌ای نیست مگر این‌که آن را چهار معنی باشد:

اول ـ ظاهر قرآن که تلاوت آن است.

دوم ـ باطن قرآن که عبارت است از فهم آیات.

سوم ـ حدّ و آن عالم بودن به احکام حلال و حرام و اطاعت بر آن‌ها است.

چهارم ـ مطلع قرآن که کمال علم و عمل بر آیات است.

مطالب مرتبط :

  1. نسخ درقرآن
  2. اسم اللّه
  3. اراده واحد
  4. ضرورت سیر در معانی باطنی کلام
  5. فرق احدوواحد

شما می توانید دیدگاهی بفرستید, یا از داخل سایت خود بازتاب کنید.

فرستادن دیدگاه

بستن popup دیدگاه

فرستادن دیدگاه