فصاحت و بلاغت قرآن ۱۳۸۹/۰۱/۲۶

بیان شده توسط استاد علی الله وردیخانی

کتاب: نبوت و امامت

فصاحت و بلاغت قرآن

فصاحت، صفت الفاظ و بلاغت، صفت معانی است. مرکز فصاحت، جوارح انسان یعنی زبان و دهان و دندان‌ها و صداهاست و مرکز بلاغت، عقل و عقلیّات و نفس و فکریـاتاست. بلاغت، مربوط است به قضیّه معقوله و فصاحت، متعلق است به قضیة ملفوظه.

عوالم لفظ هرچند توسعه یابد مبنایش بر حروف است و حروف محدود است، پس آن هم محدود می‌باشد. ولی عالم معنا مبتنی بر صور ذهنیّه و شؤون روحیه و خلجان نفسیّه است و همة آن‌ها غیر محدود است، پس آن هم نامحدود و غیرمتناهی است.

وجه اعجاز قرآن از این نظر آن‌است‌که آیات آن در اعلا مرتبه از مراتب فصاحت و در منتهای مرتبه از مراتب بلاغت واقع شده که ممکن نیست وصول بشر به آن، و اتیان آن متصوّر نمی‌‌باشد. شاهد این مدّعا نسبت دادن کفار است آیات قرآن را به سحر! به جهت آن‌که قرآن اخذ می‌کرد مجامع قلوب ایشان را، و از شنیدن آیات مانند دیدن سحر متعجب می‌شدند و متحیّر می‌ماندند.

قرآن با وجود آن‌که از حروف هجائیه مفرده مرکب است‌که هر فردی قادر است به تألیف آن، لیکن عاجز است از تألیف و ترکیب آن به این ترکیب عجیب و اسلوب غریب.

از جهت غرایب اسلوب و اعجوب نظم اوست که اگر کسی تتبّع کتب علماء و تفحص اشعار بلغاء و تجسس کلمات حکماء نماید، آن را که شبیه باشد به این نظم عجیب و اسلوب غریب نمی‌یابد.

در قرآن کلمه‌ای یافت نمی‌شود که خالی باشد از فصاحت با وجود این طولانیّت، و حال آن‌که افصح فصحاء و ابلغ بلغاء اگر ساعتی تکلم نماید، اختلاف زیادی در کلام او پیدا می‌شود، ولی این اختلاف در معانی قرآن و تناقض در مبانی آن یافت نشود، و اگر قرآن مجعول و مفتری بود، هر آینه تناقض و تضاد در آن پیدا می‌شد.

هر کلامی که در نهایت فصاحت و در غایت بلاغت بوده باشد، وقتی‌که مزیّن و مرصّع به جواهر آیات قرآنیّه شد برای او امتیاز خاصی است.

کتابی‌که آن‌حضرت آورده اسلوبش نه شعر است و نه نثر است و نه خطبه، بلکه مشتمل است بر همة محسّنات بدیعة لفظیّه و معنویه و جمیع نکات دقیقه و اسرار باطنیّه و علوم ظاهریه و دقایق و جودیّه و حقایق الهیه.

قرآن از جهت لفظ و معنی در درجة اعلی و مرتبة اقصی به همة جهات حسن و کمال واقع شده است، لفظش در اعلی مرتبة فصاحت و بلاغت است و معنایش در برترین پایةمعرفت. اسراری که از بلاغت قرآن به گذشتگان مکشوف گردیده، چند برابر آن به آیندگان کشف خواهد شد.

قرآن، جامع هر کامل مرغوب و مورد تمایل قلوب است و وحیی است‌که جامع فصاحت و بلاغت و زیبایی الفاظ و معانی است. قرآن مرجع هر قاضی و وکیل و رهنمای هر متکلم و متقاضی و مربّی هر دانشمند و فلسفی است. قرآن کعبة قاصدین و مقصد واردین است. جهت بلاغت عالیه و مزایای سامیة قرآن، جهتی است‌که اختیار شدة تمام دانشمندان است، و ادبا و استادان تفسیر و حدیث حتی مخالفین اسلام نیز بدان معترفند و به آن اتکاء دارند.

مطالب مرتبط :

  1. قرآن ، معجزه جاویدان
  2. قرآن نور ازلی حق
  3. جامعیّت قرآن
  4. جهانی بودن قرآن
  5. امام علی (ع) ، مجری قرآن
  6. مفهوم حجاب در قرآن
  7. پاسخ قرآن و پیشوایان الهی
  8. تکلم در همه عوالم وجود
  9. کلام خدا
  10. صالحان ، وارثان زمین
  11. عهد و پیمان امام
  12. اراده اول و اراده ثانی

شما می توانید دیدگاهی بفرستید, یا از داخل سایت خود بازتاب کنید.

فرستادن دیدگاه

بستن popup دیدگاه

فرستادن دیدگاه