زیباترین و زشت ترین مخلوقات ۱۳۸۶/۱۱/۱۸

بیان شده توسط استاد علی الله وردیخانی

کتاب: کعبه جانان - جلد اول

زیباترین و زشت‌ترین مخلوقات

ای انسان! در مقام تو همین بس که خداوند تبارک و تعالی می‌فرماید: «وَ صَوَّرَکُمْ فَاَحْسَنَ صُوَرَکُمْ» تصویر کرد شما را پس صورتهای شما را نیکوترین نمود. صورت ظاهری انسان نیکو است ولی زیباتر از آن، زیبایی قلب و روح اوست، با تقوی می‌توان بر مراتب زیبایی قلب و روح خود افزود. در حقیقت زیبایی و جمال را باید در کمالات جست، کسانی که شیفته و فریفته جمال بی‌کمالند، خود را می‌فریبند.

ای انسان! این اشرفیّت دربارة تو کافی است که می‌فرماید: «لَقَدْ خَلَقْنَا الْاِنْسٰانَ فی اَحْسَنِ تَقْویمٍ» : ما انسان را در نیکوترین تعدیل آفریدیم. اگرچه این معنا دربارة کالبد جسمانی انسان نیز صادق است ولی در اصل، این زیبایی و تعدیل مربوط به تقوای اوست.

از موجودات و مخلوقات هیچ یک را آن جمال ندادند که آدمی را دادند و با هیچ یک آن سرّ نرفت که با آدمی رفت، نه با عرش نه با فرش، نه با فلک نه با ملک. ای انسان! دراشرفیت تو همین بس که خدای تبارک و تعالی می‌فرماید: «اِنَّ اللهَ کٰانَ عَلَیْکُمْ رَقیباً». معنای ظاهر آیه این است که به تحقیق خدا بر شما نگهبان است، امّا معنای باطنی آن این است که صاحب‌جمالی باید که رقیب بر وی گمارند. خدای تبارک و تعالی نفرمود: من رقیب عرشم یا رقیب فرشم، فقط فرمود: ‌ای انسان‌های صاحب‌جمال، من رقیب شمایم.

هفت قبّه خضرا بیافرید و به ستارگان و اختران بنگاشت و هفت دایرة غبرا بگسترد و صد هزاران بدایع و صنایع از کتم عدم به وجود آورد و به هیچ یک نفرمود: «وَ صَوَّرَکُمْ فَاَحْسَنَ صُوَرَکُمْ»، فقط به انسان فرمود، یعنی ای انسان! این همه کاینات بهر تو آفریدم. این بساط همه بهر توست فردا چون تو نباشی این بساط برچینم. بساطی که بهر دوست گستردند، چون دوست رفت بساط درنوردند و برچینند.

ای بندة صاحب‌جمال که به نور تقوی خویشتن را آراسته‌ای، امروز روز حجاب است و واسطه در کار؛ فردا که روز مشاهدت است بی‌واسطه در کار، ساقی تو منم «وَ سَقٰاهُمْ رَبُّهُمْ شَراٰباً طَهُوراً»، خود گویم «کُلُوا وَ اشْرَبُوا هَنیئاً» که اقامه برهان وقتی نیاز است که عیان نباشد، چون عیان آمد به برهان نیازی نیست.

ای انسان! در زیبایی تو همین بس که خالق زیبایی‌ها می‌فرماید: «وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْاِنْسٰانَ فی اَحْسَنِ تَقْویمٍ». مراتب زیبایی هر فردی به نسبت مراتب شکوفایی نیروهای معنوی او و فعلیت آن ودایع باطنی است. اگر این شکوفایی به غایت برسد، آن وقت زیبایی حقیقی انسان به حدّ اعلی رسیده، در این صورت هیچ مخلوقی زیباتر از تو نیست، این است معنی الهیة «فی اَحْسَنِ تَقْویمٍ».

ای انسان! در زیبایی تو همین بس که خدای تبارک و تعالی در شأن تو فرمود «فَتَبٰارَکَ اللهُ اَحْسَنُ الْخٰالِقینَ»، و در زیبایی انسان کامل همین بس که فرمود: ‌ای انسان کامل تو در روی زمین خلیفه و جانشین منی «اِنّی جٰاعِلٌ فِی الْاَرْضِ خَلیفَـﺔً» و ظرفیت علمی تو بزرگترین ظرفیت‌هاست. در زیبایی تو همین بس که فطرتی خدا آشنا داری «فِطْرَﺓَ اللهِ الَّتی فَطَرَ النّٰاسَ عَلَیْهٰا». ‌ای انسان! در زیبایی والای تو همین بس که تو وجود مستقل و آزاد داری، تو امانتدار خدایی.‌ای انسان زیبا تو برگزیدة خدایی و در زیبایی تو همین بس که دل تو جز با یاد حق آرام نمی‌گیرد. ‌ای انسان تو می‌توانی مراتب زیبایی خود را به حدّ اعلی رسانی و خلیفه خدا و مسجود ملایک گردی. ‌ای انسان تو در مقام تسلیم و رضا، زیبای زیبایانی زیرا که روح الهی در توست و مظهر جمال و کمال الهی تویی.

متقابلاً در مقام دیگری قرآن می‌فرماید: ‌ای انسان! اگر این زیبایی را از دست بدهی، زشت‌تر از تو چیزی نیست. در زشتی تو همین بس که بسیار زیانکاری «اِنَّ الْاِنْسٰانَ لَفی خُسْرٍ». در زشتی تو همین بس که بسیار ناسپاسی «اِنَّ الْاِنْسٰانَ لَکَفُورٌ»، «اِنَّ الْاِنْسٰانَ لَکَنُودٌ». در زشتی تو همین بس که بسیار عجولی، «کٰانَ الْاِنْسٰانَ عَجُولاً». در زشتی تو همین بس وقتی که تا حدّی بی‌نیاز شدی به مقام طغیان برمی‌آیی «کَلّا اِنَّ الْاِنْسٰانَ لَیَطْغیٰ اَنْ رَآهُ اسْتَغْنیٰ»‌. ای انسان! در زشتی تو همین بس که بسیار طمعکاری «اِنَّ الْاِنْسٰانَ خُلِقَ هَلُوعاً».

بدین سان قرآن انسان را زیبای زیبایان می‌داند، لکن در مواردی ذمّ می‌کند که تو زشت زشتانی! البته انسان از دو بخش نور و ظلمت یا ستودنی و نکوهیدنی تشکیل نیافته، بلکه مراد قرآن این است که بشر تمام کمالات را بالقوه دارد، می‌تواند آن را به مقام فعلیت رساند و برترین باشد و می‌تواند آنها را ضایع کند و پست‌ترین گردد.

مطالب مرتبط :

  1. حیرت فرشتگان
  2. تجلّی حق در انسان
  3. سیمرغ قله قاف
  4. ترسیم سرنوشت خود
  5. سرچشمه قوای روحی
  6. کامیابیها، فرزندان مصائب

شما می توانید دیدگاهی بفرستید, یا از داخل سایت خود بازتاب کنید.

فرستادن دیدگاه

بستن popup دیدگاه

فرستادن دیدگاه