وقفه ناپذیری تکامل ۱۳۹۰/۰۱/۰۱

بیان شده توسط استاد علی الله وردیخانی

کتاب: مبدا و معاد

وقفه‌ناپذیری تکامل

از جمله کلمات مقدسی که ورد زبان عام و خاص شده، کلمة «تکامل» است. معمولاً از این کلمه در اذهان عمومی مفهوم خاصی منظور می‌شود. بدین معنی که در تکامل، هدف یا مرتبه و درجه‌ای به نظر می‌رسد که دیگر بالاتر از آن به تصوّر نیاید. مثلاً وقتی گفته می‌شود که بشر به تکامل می‌رسد، چنین تصور می‌شود که در حال حیات یا بعد از وفات به مرتبه‌ای از کمال می‌رسد که بالاتر از آن مرتبه و مقامی نیست.

تردیدی نیست که اعتقاد به چنین تکاملی که ابتدا و اختتام دارد، محدودیت می‌آورد. زیرا در اثر رسیدن به هر مرتبه‌‌ای از کمال، نوعی ادراک الهی و معنوی برای انسان عاید می‌شود و اگر بنا باشد که در آخرین مرتبة تکامل، ادراکی حاصل شود که بالاتر از آن ادراکی نباشد، چنین ادراک و تکاملی خاتمه می‌یابد. همچنان که اگر سیر علم و تکامل یکنواخت گردد و به مرز معینی رسیده متوقّف شود، مسلماً آن علم یا تکامل محدود شده است. همچنین، اگر سیر کمالی به مرتبه‌ای ختم شود، در لذت معنوی ناشی از آن، محدودیت بوجود می‌آید، و هر ادراک و لذتی که حدود داشته باشد، تا مدت معین و مشخصی می‌توان از آن برخوردار شد، چه لذتی که به یک حال ماند، اشباع شدنی است.

اگر تکامل محدود شود، نتایج و ثمرات آن نیز محدود می‌شود و امکان دارد که سرور معنوی و ثمرات ناشی از آن تکامل نقصان پذیرد، زیرا آثار و نتایج آن تابع کیفیت اشجار تکامل است. چه، حصول نتایج در مرحلة اول سروری ایجاد می‌کند، ولی اگر یکنواخت شود از سرور معنوی آن کاسته می‌شود و در این کاهش، امکان پیدایش غم معنوی هست، در حالی که در دار آخرت محال است که برای متنعّمین غم و اندوهی باشد. زیرا غم و غصه در قبال برآورده نشدن خواسته‌هاست، ولی وقتی تمام خواسته‌های انسان تحقق یابد، دیگر غم و اندوه معنی ندارد.

اساساً واجب است که صفات الهی مظهر داشته باشد و لازمة آن، این است که در هر آن تکامل و ارتقاء روحی انسان ادامه داشته و محدود نباشد. به عبارت دیگر، همانطور که ذات باریتعالی لایتناهی است، کرم و فیض و عطای او نیز نامتناهی است و لذا در هر آن حصول نعمت و ادراک و در نتیجه لذت افزون می‌شود. هر لحظه که زیبایی الهی متجلّی می‌شود، آن زیبایی افزایش می‌یابد و بهشت نیز که اثری از آثار خالق است، زیباییش هر آن رو به افزایش است. اما بالاتر از آن همه انسان کامل که مظهر اعلای اسماء و صفات الهی است، جمال معنویش یکنواخت نبوده پیوسته بر جلوة او افزوده می‌شود و در اثر اضافه شدن جلوه و ادراک، لذت او بالاتر خواهد بود. اگر جلوة جمال و کمال انسان کامل یکنواخت شود، تا مدت محدود می‌توان از آن برخوردار شد و نقص در مظهریت پدید می‌آید.

بنابراین تکامل انسان محدود نیست و ترقی ادراکات او انتها ندارد، و هر آن ادراک و برخورداری او از نعم الهی افزایش یافته نوعی حلاوت و زیبایی مشاهده خواهد کرد که قبل از آن ندیده بود.

مطالب مرتبط :

  1. تکامل مستضعفین
  2. تساوی زن و مرد در آفرینش و تکامل
  3. فصل دهم: سیر تکامل بعد از مرگ – منازل وجودی انسان
  4. مرگ ، وسیلۀ کمال
  5. گفتار پانزدهم
  6. فصاحت و بلاغت قرآن
  7. مفهوم نفی صفت از خدا
  8. قدرت خدا
  9. تفرقه افکنی آرزوی خصم بزرگ
  10. عرفات و یاد رستاخیز
  11. حکمت سعی بین صفا و مروه

شما می توانید دیدگاهی بفرستید, یا از داخل سایت خود بازتاب کنید.

فرستادن دیدگاه

بستن popup دیدگاه

فرستادن دیدگاه