ضرورت توجه به اموات ۱۳۸۹/۱۲/۲۴

بیان شده توسط استاد علی الله وردیخانی

کتاب: مبدا و معاد

ضرورت توجه به اموات

از جمله تعالیم مهم دین توجه به اموات وزیارت اهل قبور است.رفتن به گورستان در تذکر مرگ اثر عمیقی دارد و موجب دلسردی و کاهش علاقه به لذات دار غرور است. پیشوایان مقدس اسلام دستور داده‌اند که برای زهد در دنیا باید از داروی مرگ استفاده شود. چه، در این حال انسان متوجه می‌شودکه گرفتاری‌ها وابتلائاتی درپیش دارد که ناراحتی‌های دنیوی در قبال آن ناچیز است. و این یک اصل روحی و روانی است که کسی که خود را با مصیبتی بزرگ مواجه بیند، مصائب کوچک را فـرامـوش می‌نماید. ایـن چنین توجـهی به مـرگ و در گذشتگان، در تقـویت جنبه‌هایمعنوی و الهی انسان مؤثر شده او را آمادة مسافرت به عالم آخرت می‌کند.

از سوی دیگر، همان‌طور که قصور در انجام سایر وظایف سبب ضعف دل و روح انسان شده چه بسا از اسباب شقاوت او شود، بی‌اعتنایی به اموات نیز مسؤولیت عظیمی در پیشگاه الهی دارد، تا آنجا که فرد بی‌اعتنا به مردگان، به سعادت و کمال نخواهد رسید. لذا فریضه‌ای از فرایض برای هر فرد مسلمان، کمال توجه به درگذشتگان است، بالاخص به افرادی که در ذمة او حقی دارند. از جملة افرادی که بر ذمة اهل ایمان حق بزرگی دارند، حضرات انبیاء و اوصیاء و اولیاء و ابرار و اخیارند، و هر موفقیتی که برای مؤمنین حاصل شود، آنان نیز در آن سهیم هستند.

در عالم بعد از مرگ، عده‌ای از مردگان نومیدند؛ این نومیدی آنان از دو جهت است: یکی ناشی از غفلت خود آنان است؛ زیرا موقعی که در دار تکلیف بودند و امکان نیل به کمال و سعادت اخروی داشتند، در اثر تبعیّت از هوی و هوس غافل شده و از سعادت واقعی محروم شدند. دیگری غفلت بازماندگانشان است که چنان که باید توجهی به آنان نمی‌کنند. در حالی که در آیات و اخبار توصیف زیادی به توجه به اموات شده است. احسان و عبادت و تلاوت آیات به رضای حق و اهداء اجر آن به اموات، سبب برخورداری آنان از الطاف الهی می‌شود. همچنین رعایت نکاتی که در احکام دینی نسبت به اموات بیان شده، اثرات روحی و معنوی خاصی برای زندگان و مردگان دارد، ولی برای ادراک اثرات آنها باید از مرتبه مجاز و مادیات قدم به مرتبة حقیقت و معنویات نهاد. به عنوان مثال، در موقع دست گذاشتن بر روی قبر، به محض این برخورد و تماس، نشانه‌ها و علایمی به وجود آمده ارتباط روحی برقرار می‌شود، منتهی هر کسی به نسبت مراتب ادراک معنوی خود می‌تواند از این ارتباط روحی بهره‌مند شود.

در اقدامات خیری که به نیّت بهره‌مندی اموات انجام می‌گیرد، نکتة مهم این است که آثار معنوی و تکامل بخش این امور در وهلة اول برای فردی است که بدان اقدام کرده است و در مرتبة ثانی اجر و پاداشی هم به اموات مورد نظر تعلق می‌گیرد. زیرا فردی که در موقع انجام عبادت و امور خیر دل خود را به خدا متوجه نموده و در اثر اتّصال با مبدأ موفق به سیر معنوی شده است، در اصل چنین کسی شایستة تعظیم و تکریم است نه شخص متوفی که این مراحل را سیر نکرده و تنها به خاطر دیگری به او هم چیزی کرامت می‌شود.

بهره‌مندی همة اموات از آثار اقدامات خیر بازماندگان در حق آنان، یکسان نیست. حتی ممکن است برخی اموات نه تنها بهره‌مند نشوند، که بر مراتب عذابشان نیز افزوده شود! زیراسعداء و اشقیاء از لحاظ مراتب سعادت و شقاوت یکسان نیستند. میزان سعادت و شقاوت افراد بستگی به مراتب کیفیت قلبی آنان دارد.کسی که قلباً سیر صعودی بالاتری داشته باشد، برخورداری او از سعادت بیشتر است و برعکس هرچه سیر نزولی قلبی کسی پایین‌تر باشد، از سعادت دورتر و مراتب شقاوتش بیشتر است. همان‌طور که امور منفی سبب شقاوت و قساوت قلبی می‌شود، امکان دارد بعضی افراد در مرتبه‌ای از قساوت و تیرگی قلب باشند که حتی استماع آیات و حقایق، که از موجبات تقویت کمال و معرفت است، نیز بر شقاوتشان بیفزاید. چنان که در کلمات پیشوایان اسلام آمده که در آخرالزمان افرادی هستند که به محض شنیدن حقایق و مشاهدة افراد مؤمن، شقاوتشان افزایش یافته تا آن جا که آماده می‌شوند مردان الهی را از بین ببرند و در از بین بردن آنان فخر و مباهات نیز می‌نمایند! افرادی که در دار دنیا به محض استماع آیات الهی بر شقاوتشان افزوده می‌شود، در دار عقبی نیز به محض شنیدن آیات، بر عقاب و عذابشان افزوده می‌شود.

مطالب مرتبط :

  1. پیام اموات
  2. توجه به ظاهر و باطن حج
  3. صالحان ، وارثان زمین
  4. هماهنگی ظاهر و باطن
  5. ضرورت معاد
  6. ضرورت شفاعت
  7. ضرورت ایجاد نظم الهی
  8. ضرورت حفظ تعهد الهی
  9. ضرورت حفظ تعهد الهی
  10. ضرورت محاسبه نفس
  11. ضرورت بررسی امکانات خود
  12. ضرورت صدق

شما می توانید دیدگاهی بفرستید, یا از داخل سایت خود بازتاب کنید.

فرستادن دیدگاه

بستن popup دیدگاه

فرستادن دیدگاه