فشار قبر و تصفیۀ روح ۱۳۸۹/۱۲/۱۶

بیان شده توسط استاد علی الله وردیخانی

کتاب: مبدا و معاد

فشار قبر و تصفیة روح

مادّة موجودات، ظاهری باشد یا غیر ظاهری، بسیط است یا مرکب. هر عنصر بسیط قبل از ترکیب و میل به آن، خود و خواص مربوطه‌اش را بیشتر ظاهر می‌کند. بنابراین موجودی که مرکب از عناصر مختلفه است، اگر بخواهیم هر عنصر آن را بهتر بشناسیم تا بتوانیم از خواص اختصاصی آن استفادة بیشتر بنماییم، احتیاج به تجزیه دارد. همچنین ممکن است در بین عناصر آن، عنصری باشد که نیاز بشر به شناسایی و درک خواص آن، از سایر عناصر بیشتر باشد. در هر دو صورت، برای رسیدن به مقصود، از اقدام به تجزیه و تصفیه ناچاریم.

به بیان دیگر، تهیة جوهر و چکیدة هر شیء بدون تجزیه و تصفیه امکان‌پذیر نیست. همچنان که برای تحصیل جوهر اشیاء ظاهری تجزیه و تصفیه لازم است، برای حصول جوهر عوالم باطنی و معنوی نیز تجزیه و تصفیه ضروری است.

قالب بشر از عالم مادیّات است و روحش ـ که جوهر اصلی وجود اوست ـ از عالم مجردات. و کمال مباینت بین مجرّد و مادّی است و به حکم تقابل هریک از آنها در حین غلبه، دیگری را مغلوب کرده تحت تصرّف خود در می‌آورد.

در اثر غلبة جسم خاکی، روح از اظهار خصوصیات ملکوتی خود بازماند. چه، حق تعالی روح را بی‌رنگ آفریده و رنگ آن از اعمال نفسانیّه با عقلانیّه است که رنگ کفر یا ایمان به خود گیرد، چنان که خداوند تبارک و تعالی در قرآن مجید فرماید: «هُوَالَّذی خَلَقَکُم فَمِنکُم کافِرٌ وَ مِنکُم مُؤمِنٌ».

بنابراین، روح در قالب خاکی امکان دارد که موحّد کامل باشد یا موحّد ناقص یا این که موحّد نباشد. حصول هر سه حال در نتیجة تزکیه کامل یا تزکیة ناقص یا عدم تزکیه است. در عدم تزکیه، آزادی برای روح چندان میسّر نیست تا از عالم مجردات فیض‌یاب شود. در نتیجة تزکیة ناقص، تا اندازه‌ای برای روح آزادی میسّر است و می‌تواند نتایج حقیقی توأم با نتایج مجازی از عالم مجردات و مادیّات حاصل نماید، ولی در نتیجة تزکیة کامل، روح آزاد است و می‌تواند از عالم مجردات نتایجی به تمام معنی، معنوی و رحمانی حاصل نماید. به عبارت دیگر، آلودگی روح در نتیجة ارتباط با قالب ظاهر است؛ هرچه ارتباط روح با قالب و تعلقات مربوطه‌اش بیشتر قطع شود، روح مـوحّدتر است و در موقع قطع ارتباط کـامل، روح مـوحّد کامل است و سیر آن بهعالم مجرّدات با موحّدین کامل می‌باشد.

بنابراین سیر در عوالم روحانی و اخذ نتایج معنوی برای بارور ساختن استعدادهای عالیة انسانی و تکامل جوهر اصیل روح الهی، نیاز به تزکیه و تصفیه روح از آلایش‌های نفسانی و تعلقات غیرالهی دارد.

تجزیه و تصفیة ظاهر و باطن، بخصوص تجزیه و تصفیة باطن بدون فشار میسّر نیست. فشار در ظواهر خصوصاً در بواطن، در اثر حکم است و حکم بدون حاکم به وجود نمی‌آید. هر تجزیه و تصفیه نوعی فشار دارد. گرچه در بعضی موارد امکان دارد که فشار تجزیه و تصفیه، تأثر و تألّم باشد ولی منظور از فشار لزوماً تأثر و تألّم نیست. ممکن است فشار بعضی تجزیه و تصفیه‌های توأم با تفکر یا عمل، سرورآور باشد.

در حقیقت فشار که وسیلة تجزیه و تصفیه است، عبارت از نیرویی است که در اثر غلبه، اجزاء بیگانه و خارجی جسمی یا موجودی را خنثی کرده و از میان بردارد تا با رفع آن عوارض، ماهیّت و جوهر اصلی آشکار گردد. فشار وارده به روح در عالم دیگر نیز برای تجزیه و تصفیة آن است.

آنان که در دار دنیا به تصفیه نفس خود از رذائل اخلاق و ذمائم اعمال نپرداخته‌اند، و در انجام حسنه و اکتساب فضایل مستحسنه قصور ورزیده‌اند و در نتیجه، روحشان به صیقل تزکیه و روشنی و صفا نیافته تا انکشاف حقایق در آن حاصل شود، بلکه در اثر ورود آثار ظلمانیه از قبول اشراق و انوار محروم مانده‌اند، بعد از مرگ برای طی مراحل تکامل، ناچار از تحمل فشار قبر یعنی عالم برزخ و نیز عالم آخرت هستند.

مطالب مرتبط :

  1. هماهنگی ظاهر و باطن
  2. اراده واحد
  3. جبر و اختیار
  4. عقل ، هستی مجرد
  5. صالحان ، وارثان زمین
  6. آداب ظاهری زیارت
  7. مفهوم اجزاء اصلی و فرعی
  8. حرکت جوهری ماده

شما می توانید دیدگاهی بفرستید, یا از داخل سایت خود بازتاب کنید.

فرستادن دیدگاه

بستن popup دیدگاه

فرستادن دیدگاه