معاد جسمانی و روحانی ۱۳۸۹/۱۰/۱۵

بیان شده توسط استاد علی الله وردیخانی

کتاب: مبدا و معاد

معاد جسمانی و روحانی

با تصدیق حضرات انبیاء و ائمّة اطهار علیهم‌السلام و به مفاد آیات محکمات قرآن مجید، معاد جسمای ثابت می‌شود، اعتقاد به معاد جسمانی از ضروریات دین مبین اسلام و منکر آن خارج از عداد مسلمین می‌باشد، چنان که نصّ است در آیات کریمه که تأویل آنها معقول نیست.

بعضی از آیات مطابقاً و بعضی تضمناً و بعضی التزاماً و بعضی نصّاً و بعضی ظاهراً و بعضی تأویلاً دلالت دارند بر زوال دنیا و وجود و وجوب معاد. آیات مذکوره همه دلالت دارند بر قدرت کاملة حق تعالی به ایجاد کل اشیائ از کتم عدم و اعدام آنها بعد از موجود شدن، و این که فرموده: «اِنَّ اللهَ عَلی کُلِّ شَیءٍ قَدیرُ» اشاره است به قدرت مطلقیّه، و «کلّ شیء» جهات کلّی و عمومی دارد یعنی دارای هر نوع قدرت و شامل استیلا به هرچیز از حیث قدرت است، و نیز تمام ادلّه عقلیّه دلالت دارند بر وجود و وجوب معاد و بعث ابدان و اعادة تعلق روح مفارقت کرده بسوی او و ادخال وی در بهشت که دار لذّت حسیّه و عقلیّه است و نار که دار آلام جسمیّه می‌باشد.

پس، جمع کردن میان انکار معاد جسمانی و تصدیق نمودن قرآن مجید و نبوت حضرت ختمی مرتبت (ص) ممکن نیست. زیرا کسی که در آیات قرآن کریم خوض کند، می‌داند که مسأله معاد جسمانی نه چنان است که قابل تأویل شود، چنان که خداوند متعال در قرآن مجید می‌فرماید: «هُوَ الَّذی یَبدأُ الخَلقُ ثُمَّ یُعیدُهُ». این آیه دلیل است بر جواز عود فی نفسه و اگر ممتنع بود، می‌بایست که از آغاز موجود نمی‌شد. در قدرت مطلقة حق تعالی، بدو خلقت انسان و اعادة آن بعداز خاک شدن و پوسیدن جسد، تفاوتی ندارد: «کَما بَدأَکُم تَعُودُونَ» و «هُوَ خَلَقَکُم اَوَّلَ مَرَّهٍ وَ اِلَیهِ تُرجَعُونَ».

در آیه دیگر می‌فرماید: «وَ ضَرَبَ لَنا مَثَلاً وَ نَسیَ خَلقَهُ قالَ مَن یُحیِ العِظامَ وَ هِیَ رَمیمٌ قُل یُحییهَا الَّذی اَنشَأَها اَوَّلَ مَرَّهٍ». این آیه نیز دلیل است به دو اصل مهم: یکی جواز اعادة ذاتی و دیگری کمال قدرت، و این که در آخر آیه می‌فرماید: «وَ هُوَ بِکُلِّ خَلقٍ عَلیمٍ» دلی است بر کمال علم.

بنابراین چنان که انشاء خلایق در اول مرّه ظهور دارد، هکذا اعادة آن در مرتبة ثانیه ظاهر است در همان خلقت و ترکیب و هیکل که در دنیا بوده، و لذا قول قائلین بر معاد جسمانی و روحانی معاً، از باب اراده الله، جمع بین حکمت و شریعت است و اعتقاد پاک و خالص همین بوده و اقوای اقوال است. و خدای تبارک و تعالی نیز به رأفت و لطف خویش در قرآن مجید در چند جایگاه به طریق عدیده و از جمله در آیات فوق، معاد جسمانی را بیان فرموده است.

مطالب مرتبط :

  1. فصل پنجم: معاد جسمانی و روحانی – تعریف معاد
  2. فصل ششم: شبهات پیرامون معاد جسمانی – شبهۀ آکل و مأکول
  3. اقوال مختلف در معاد
  4. نظریۀ معاد روحانی
  5. ضرورت معاد
  6. شبهۀ امتناع اعاده معدوم
  7. پاسخ قرآن و پیشوایان الهی
  8. انواع تعلق نفس بر قالب
  9. حیات خدا
  10. صالحان ، وارثان زمین
  11. قول متوقفین
  12. سعداء و اشقیاء

شما می توانید دیدگاهی بفرستید, یا از داخل سایت خود بازتاب کنید.

فرستادن دیدگاه

بستن popup دیدگاه

فرستادن دیدگاه