نظریۀ معاد روحانی ۱۳۸۹/۱۰/۰۸

بیان شده توسط استاد علی الله وردیخانی

کتاب: مبدا و معاد

نظریة معاد روحانی

قائلین بر معاد روحانی دوفرقه‌اند از حکمای فلاسفه: فرقة مشّائییّن و فرقة اشراقّیین. فرقة اوّل قائلند بر این که لذایذ و آلام جسمانی بعد از موت بالمرّه منقطع می‌شود از نفس ناطقه، و نیز گویند لذت روحانی اشدّ و اشرف از لذایذ جسمانی است.

اینان گویند لذایذ و آلام جسمانی وارده در کتاب و سنّت به جهت ترغیب و تشویق نفوس بشری است که انس گرفته‌اند بر لذایذ و آلام بدنیّه و غیر از لذایذ و آلام جسمانی، لذت و الم دیگر تعقل نکنند. گویند معاد، معاد روحانی است و آن عبارت از مفارقت نفس است از بدن و اتصال آن است به عالم مجرّدات، و گویند معاد نامیده شد زیرا روح عود کرد به حالت اصلیّه که تجرد محض است.

ایشان گویند تعلق روح بر بدن به جهت تحصیل کمالات است در دنیا نه مقتضای ذات او، و استدلال کرده‌اند بر بطلان معاد جسمانی به این که تولّد اشخاص وقت اعاده، بدون توالد از پدر و مادر باطل است، و نیز گویند دوام احتراق به ابقاء جسم محال است، به این جهت قول بر معاد جسمانی باطل است.

این استدلالات ایشان باطل است: اولاً با امکان عقلی نسبت به ملاحظة قدرت‌الله، ثانیاً با امکان وقوع تولّد بدون پدر و مادر. ثالثاً با ادلّة قائلین بر اعاده معدوم که ذکر خواهد شد. ایضاً دوام احتراق به ابقاء جسم، اولاً با استحالة جسم بر اجزاء ناریّه ممکن است. ثانیاً به تبدیل اجزاء سوخته شده به اجزاء غیر اولی از جای سوخته شده که در دنیا مشاهده می‌کنیم، و حق تعالی در قرآن کریم به این قسمت تصریح فرموده است: «کُلَّما نَضِجَت جُلُودُهُم بَدَّلناهُم جُلُوداً غَیرَها لِیَذُوقُوا العَذاب».

اما طایفة ثانیه که اشراقّیین نامیده شده‌اند، قائلند به تجرّد، و اثبات لذایذ و آلام جسمانی نیز کرده‌اند، گویند چون لذت و الم جسمانی بدون تعلق به جسم شاید نتواند حاصل شود، در این صورت محتاج است به قالب مثالی. ولی قالب مثالی مختص است به عالم برزخ، نه روز قیامت که خداوندمتعال فرموده:«اَلَّذینَ یَرِثُونَ الفِردَوسَ هُم فیها خالِدُونَ»و یا دوزخی که «هُم فیها خالِدُونَ»، و نه اعراف که خداوند تعالی فرموده: «وَبَینَهُما حِجابٌ وَ عَلَی الاَعرافِ رِجالٌ یَعرِفُونَ کُلاّ بِسیماهُمِ».

مطالب مرتبط :

  1. فصل پنجم: معاد جسمانی و روحانی – تعریف معاد
  2. اقوال مختلف در معاد
  3. معاد جسمانی و روحانی
  4. فصل ششم: شبهات پیرامون معاد جسمانی – شبهۀ آکل و مأکول
  5. ضرورت معاد
  6. تناسخ و انواع آن
  7. قول متوقفین
  8. سعداء و اشقیاء
  9. هماهنگی ظاهر و باطن
  10. گفتار دهم
  11. قساوت قلب
  12. بطالت

شما می توانید دیدگاهی بفرستید, یا از داخل سایت خود بازتاب کنید.

فرستادن دیدگاه

بستن popup دیدگاه

فرستادن دیدگاه