مظهر تامّ اسماء ۱۳۸۹/۰۹/۲۸

بیان شده توسط استاد علی الله وردیخانی

کتاب: مبدا و معاد

مظهر تام اسماء

خداوند متعال به ذات خود مستغنی از عالم و عالمیان است، ولی باید هر اسمی از اسماء او مظهری داشته باشد تا اثر اسم در آن مظهر به ظهور رسد. زیرا کمال هر چیزی از اظهار خاصیت آن معلوم می‌گردد. در مظهر، مسمّی در نظر موحّد جلوه کند، مثلاً الرّحمن، الرّازق، القهّار، هر یکاسمی از اسماء خداست و مظهر آن به راحم و مرحوم و رازق و مرزوق و قاهر و مقهور تواند بود. تا در خارج راحمی و مرحومی نباشد. رحمانیت معلوم نگردد، همچنین است رزاقیّت و قاهریّت. جمیع این اسماء در حیطة اسم «الله» می‌باشند؛ پس این اسم اقتضای مظهر کل کند و آن جامع مظهر کلّ، انسان کامل است که مخزن انوار الهی و فیوض نامتناهی، بل مخزن کل وجود و مفتاح جمیع خزائن وجود است.

انسان کامل مظهر صفات الهی و خلیفة الهی است. انسان کامل مصداق «هُوَ الاَوَّلُ وَالآخر» و «الظّاهِرُ وَالباطِن» و نیز مصداق «هُوَ بِکُلِّ شَیءٍ عَلیم» است؛ چنین انسان کامل فناپذیر نیست. توجه به مراتب و تعیّنات طبیعی بدون توجه به نقائص خدا، مانع بزرگ و حجاب کبیری است برای حرکت در راه حق، اما انسان کامل، انسانی است که مراتب و تعیّنات طبیعی را در خود فانی کرده است و لذا او فناناپذیر است. تمام تعیّنات کاینات و موجودات فانی شدنی است، ولی در اصل، انسان تعیّنی جز حقیقت ندارد، زیرا که انسان متعیّن بالله است و فانی شدنی نیست.

یکی از اسماء الحسنای الهی، «الوارث» است به معنی «الآخر» بودن. مقابل الوارث، اول بودن است، یعنی خدا ازلی و ابدی است. انسان کامل مظهر اسم «الآخر» و مظهر اسم «الاول» است. مظهر اول بودن او در این جا اشاره به اعطاء امتیاز «من روحی» و «من امری» است که ازلی و لابدایت است، و مظهر اسم الآخر بودن او بدین سبب است که بعد از فانی شدن تعیّنات، حقیقت او باقی است، یعنی که او را نهایتی نیست و بقاء او، بقاء ابدی است. چنین انسان کاملی وارث و خلیفة خدا در زمین است. حضرات انبیاء و حضرات اوصیاء وارثان خدایند، در غیاب ایشان، حضرات اولیاء خلیفه و وارث خدایند «وَ لِلّهِ میراثُ السَّمواتِ وَالاَرض». بنابراین خلافت و وارثیت یعنی مظهر صفات خدا بودن.

کل موجودات و کاینات، هرچه را تصور کنیم، مشتق از انسان و منتهی به انسان است. انسان محیط بر تمام موجودات است و کلّ موجودات نسبت به انسان محاطند. انسان مشتق از حق و منتهی به حق است. انسان کامل به سبب کمالات خود باقی ابدی است و می‌تواند دارای حیات طیّبة ابدی باشد. برای مقام انسان همین بس که خدای تبارک و تعالی در حق او می‌فرماید «فَتَبارَکَ اللهُ اَحسَنَ الخالِقین» و حضرت مولای متقیان، انسان کامل را «نُسخَتُ الاَحَدِیَّتِ فِی اللاهُوت» نامیده است.

بنابراین همـان طور کـه اسم دال بر مسمّی است و به قـدر دلالت، معنی را نشـان می‌دهد،پیشوایان معظّم آسمانی نیز به تمام معنی دالّ بر وجود و صفات حقّند و خداوند متعال به وجود آنها ظاهر گشته، ایشان مظهر و نمایندة اتم صفات حق و اسماء الحسنای الهی هستند؛ باطنشان گنجینة اسرار علم لدنّی و ظاهرشان محل بروز کمالات لم یزلی و حقیقت ایشان، آئینة وجود سبحانی است.

چون انسان کامل، نمونة موجودات است، در مرآت وجودش ظاهر می‌گردد صفات حق و نشان می‌دهد بعضی از اوصاف و اسرار الوهیّت را، این است که بعضی از کوته بینان و بی‌خردان، نسبت الوهیت به این اشخاص داده‌اند؛ چنان که مسیحیان چون دیدند حضرت مسیح علیه السلام مرده را زنده می‌کند و کور مادرزاد را بینا می‌سازد، او را خدا یا پسر خدایش خواندند. هم چنین جماعتی از شیعیان مشاهده نمودند که حضرت امیر علیه السلام کار خدایی می‌کند، خدایش گفتند با آن که ایشان خدا نبودند و نیز متّصف به عین صفات خدا نبودند، بلکه ایشان از شدت قرب و منزلت، مظهر اتمّ صفات خدا گشتند.

متّصف شدن به عین صفات حق تعالی مطلبی است و نشان دادن صفات او مطلب دیگر، اولی محال و غیر واقع، و دومی ممکن و واقع، این که خداوند متعال در بسیاری از آیات، موجودات را نشانه و آیات خود قرار داده و امر به تدبّر و تفکر در خلقت آسمان‌ها و زمین فرموده، از جهت تظاهر و نمایندگی آنهاست و هر موجودی مظهر وجود موجود خود می‌باشد.

بنابراین، حضرات انبیاء و اولیاء متصف به عین صفات حق تعالی نیستند. حاشا هرگز ممکن نیست، زیرا همان طور که خداوند متعال در مقام ذات، بی مثل و بی‌همتاست، در مرتبة صفات نیز بی مثل و بی نظیر است: «لَیسَ کَمِثلِهِ شَیء». ذات او عین صفات او و صفاتش با ذات او یکی است و به هیچ وجه تعدّدی در کار نیست.

مطالب مرتبط :

  1. حکمت خلق اسماء
  2. فصل چهارم: اسماء الهی – معنای اسم
  3. احصاء اسماء ومفهوم آن
  4. مظهر اعلای شفاعت
  5. فصل نهم – اولیاء مظهر صفات اوصیاء
  6. اسم اللّه
  7. عالیترین آئینه خلقت
  8. شریک و احتیاج
  9. انسان بر صورت خدایی
  10. معرفت درآئینه تفکر
  11. وقفه ناپذیری تکامل
  12. فصل دوم- صفات الهی: صفات ثبوتیه

شما می توانید دیدگاهی بفرستید, یا از داخل سایت خود بازتاب کنید.

فرستادن دیدگاه

بستن popup دیدگاه

فرستادن دیدگاه